عدد اکتان مقیاسی برای نشان دادن میزان مقاومت بنزین به احتراق یا دیگر سوخت‌ها در مقابل دو عامل گرما و فشار است که منجر به احتراق خود بخود سوخت (بدون جرقه) می شود. اگر به زبان ساده تر بیان کنیم، هر چقدر عدد اکتان یک سوخت بیشتر باشد، سوخت مورد نظر در مقابل پدیده احتراق خودبخودی فشار و گرما که از لحاظ فنی مخرب محسوب می شود، مقاوم تر است.

عدد اکتان بنزین های معمولی ۸۷، بنزین ویژه ۸۹ و بنزین سوپر ۹۳ است. زمانی که گفته می شود عدد اکتان بنزینی ۹۰ است، یعنی کیفیت سوخت این بنزین با مخلوطی از ۹۰درصد سوخت ایزواکتان و ۱۰ درصد هپتان برابری می کند.

موتورهای جدید به گونه ای طراحی شده اند که فشردگی مخلوط سوخت و هوای داخل آن نسبت به موتورهای قدیمی بیشتر است. این بدان معنی است که در سیستم موتورهای جدید، در صورتی که بنزین با اکتان بالاتر مصرف شود، احتراق بهتر موتور را در پی خواهد داشت. در طراحی موتورهای قدیمی به علت فشردگی کمتر مخلوط سوخت و هوا، سوخت با اکتان پایین‌تر مورد نیاز بود.

اندازه گیری عدد اکتان

برای اندازه‌گیری و آزمایش مقدار اکتان، از یک موتور استفاده می‌شود. این عدد با مقایسه میزان ایزو-اکتان و نرمال هپتان در مخلوط سوخت، بدست می‌آید. مخلوط درصد حجمی ایزو-اکتان، نسبت به هپتان، همان عدد اکتان است. به عنوان مثال اگر بنزینی با مخلوط ۱۰ درصد هپتان و ۹۰ درصد ایزو-اکتان باشد، عدد اکتان سوخت مورد نظر ۹۰ است. به خاطر داشته باشید که بنزین تنها شامل این دو نوع هیدروکربن نیست. بنزین‌ها معمولا ترکیبی از هیدروکربن ها و مواد افزودنی هستند.

هر چقدر عدد اکتان بالاتر باشد، مقاومت سوخت در برابر فشرده شدن و احتراق خود‌به‌خودی بیشتر است.

ایزو-اکتان ها

خانواده‌ای از هیدروکربن‌ها که در ترکیب بنزین یافت می‌شوند. مایعی بی‌رنگ با نقطه جوش حدود ۱۲۵ درجه سانتی‌گراد هستند. ایزو اکتان از اعضای خانواده اکتان‌ها، است که به عنوان یک استاندارد در تعیین میزان مقاومت سوخت در برابر احتراق خود‌به‌خودی در نظر گرفته می‌شود.

نکاتی در خصوص عدد اکتان

نکته ی ضروری که باید بخاطر داشت، این عدد نشان‌دهنده انرژی ذخیره شده در سوخت نیست. این عدد تنها یک معیار برای اندازه‌گیری تمایل سوخت به احتراق در شرایط کنترل شده است. عدد اکتان در ترکیب با اتانول افزایش یافته و همزمان انرژی ذخیره شده در آن کاهش پیدا می‌کند.

عدد اکتان در برخی موارد می‌تواند بیشتر از ۱۰۰ هم باشد. این عدد به RON یا عدد اکتان تحقیقی موسوم است. درواقع ایزو-اکتان، تنها ماده مقاوم در برابر کوبش نیست. سوخت‌های هواپیما، ماشین‌های مسابقه‌ای، گاز LPG و سوخت‌های الکلی عددی در حدود ۱۱۰ و حتی بالاتر دارند.

عدد اکتان تحقیقی

عدد اکتان تحقیقی معمول ترین نوع اندازه‌گیری در جهان است. در این روش کنترل شده، عدد اکتان در یک موتور آزمایشی با «نسبت فشردگی» (Compression Ratio) متغیر تعیین می‌شود. این آزمایش در دور موتور ۶۰۰ دور در دقیقه در نظر گرفته می‌شود. در طول آزمایش، نسبت فشردگی متغیر است. این تغییر برای بررسی خاصیت ضد کوبشی سوخت انجام می‌شود. هر چقدر این نسبت بیشتر شود، احتمال کوبش نیز بیشتر است.

اخبار

اندازه گیری اکتانعدد اکتان

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *